Οι νύμφες των περιβολιών – Kalamata Papadimitriou

Οι νύμφες των περιβολιών

Στη μεγάλη και ζουμερή οικογένεια των εσπεριδοειδών εκτός από τα γνωστά μας πορτοκάλια και λεμόνια, ανήκουν η μανταρινιά, η νεραντζιά, η κιτριά, το περγαμόντο, το σαγκουίνι, το γκρειπφρουτ και το κουμκουάτ.

Στην κατηγορία τους είναι αειθαλή φυτά και ευδοκιμούν στις τροπικές, ημιτροπικές και στις εύκρατες ζώνες.

Οι πιο παλιές τους ρίζες προέρχονται από την Ινδία, την Κίνα καθώς και την Αφρική στο βόρειο μέρος της και ίσως και από την Αίγυπτο με μικρότερες όμως καλλιεργητικές εκτάσεις. Ήρθαν μέσω ξηράς, λάτρεψαν το μεσογειακό μας κλίμα με την άφθονη ατμοσφαιρική και εδαφική υγρασία, ιδανικοί παράγοντες για να ευδοκιμήσουν και αργότερα όταν έγινε η μεγάλη ανταλλαγή των τροφών ταξίδεψαν μέχρι την Αμερική.

Μια άλλη εκτίμηση, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, τα εσπεριδοειδή ήταν το δώρο που έκανε η Γαία στο γάμο του Δία με την Ήρα. Το θείο αυτό δώρο καλλιεργήθηκε στον κάμπο των Χανίων, μακριά από τους ανθρώπους, στον κήπο των Εσπερίδων. Οι καρποί των δέντρων, τα χρυσά – λόγω του χρώματος- μήλα των Εσπερίδων τα οποία έκλεψε ο Ηρακλής, δεν ήταν παρά απλά πορτοκάλια.

Η ιστορική τους διαδρομή στο πέρασμα των χρόνων αποδεικνύει ότι τα όμορφα δέντρα των εσπεριδοειδών ανέκαθεν συμβόλιζαν τη χαρά και τον πλούτο. Για πολλούς λόγους κατάφεραν να έχουν μια ξεχωριστή θέση στη καρδιά μας ¨αφού αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για διάσημους ζωγράφους, όπως έγινε με τον πίνακα ‘Νεκρή φύση’ του Βενσέντ βαν Γκογκ αποδίδοντας στο έργο του ένα καλάθι με έξι πορτοκάλια’ και για βασιλιάδες όπως ο Λουδοβίκος ο 14ος που έχτισε στις Βερσαλλίες το θρυλική Orangerie, και σήμερα το γνωρίζουμε ως «Musée de l’Orangerie». Ακόμα και για ποιητές με την ‘Πορτοκαλένια’ του Οδ. Ελύτη και τραγουδοποιούς αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης και άλλοτε πάλι πηγή εξέλιξης και ανάδειξης σε ‘ανήσυχα και δημιουργικά πνεύματα΄ όπως ζαχαροπλάστες και chefs μέχρι ποτοποιούς και τολμηρούς αρωματοποιούς.

Στη χώρα μας πάλι, τα εσπεριδοειδή είναι φρούτα άρρηκτα συνδεδεμένα με τη ζωή, την κουλτούρα τις παραδόσεις και την ομορφιά του τόπου μας.

Είναι αυτά που ομορφαίνουν την καθημερινότητά μας. Με τις νεραντζιές που μοσχοβολούν στα πεζοδρόμια με τη χαρακτηριστική μυρωδιά τους και με τις λεμονιές που στολίζουν κήπους και γραφικές αυλές. Να μας συνοδεύουν στα γλέντια μας τη χαρά μας τον πόνο μας και τα παράπονά μας. Ποιος δεν τα έχει χιλιοτραγουδήσει και χιλιοχορέψει σε γιορτές και σε πανηγύρια και ποιος δεν τα έχει χρησιμοποιήσει στο λεξιλόγιό του με τη μορφή παροιμιών και αινιγμάτων με τις αμίμητες φράσεις τι ‘ξινός άνθρωπος’ ή το ‘κιτρίνισε σαν το λεμόνι’ ή επικότερο όλων τον ΄πέταξε σαν στυμμένη λεμονόκουπα’ προκειμένου να περιγράψει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την έκφραση ή την κατάσταση κάποιου.

Με το πορτοκάλι να κατέχει την πρωτιά και δικαιωματικά άλλωστε, αφού κατάφερε να κυριαρχήσει ως η υγιεινότερη επιλογή χυμού στο γνωστό μας ‘Breakfast’, όλα τα εσπεριδοειδή φρούτα είναι πλούσια πηγή βιταμίνης C. Οι ευεργετικές τους ιδιότητες όμως δεν σταματούν εκεί. Περιέχουν σημαντικές ποσότητες φυλλικού οξέος που ανήκουν στο σύμπλεγμα βιταμινών Β, καθώς επίσης φυτικές ίνες, πηκτίνη και πολλές χρήσιμες και ωφέλιμες για τον οργανισμό ουσίες και θρεπτικά συστατικά που έχουμε ανάγκη για να αμυνθούμε όχι μόνο στο κρύο του χειμώνα αλλά να επωφεληθούμε και τις ευεργετικές ιδιότητες που προσφέρουν στο δέρμα μας.

Με τόσο έντονη παρουσία δεν θα μπορούσαν να μην έχουν και πρωταγωνιστικό ρόλο και στη διατροφή μας. Πέρα από την νωπή τους κατανάλωση η χρήση τους ως συμπληρωματικό υλικό σε πολλές μαγειρικές συνταγές ήρθε για να μείνει. Παρόλη την ‘ξινίλα’ τους εδραίωσαν ανά τον κόσμο μαγειρικά tips και σηματοδότησαν κατηγορίες προϊόντων φτιάχνοντας με τον θρεπτικό χυμό τους και με το πλούσιο άρωμά τους γευστικά dressings για σαλάτες και θεϊκές μαρινάδες για κρεατικά και ψάρια για να νοστιμίσουν και να χαρίσουν εκπληκτικές γεύσεις στα φαγητά μας.

Πόσο έχει προνοήσει η φύση για να μας προσφέρει φρούτα και τον χειμώνα.! Και είναι σίγουρο ότι αυτή η πλούσια κιτρινο-πορτοκαλί γκάμα των εσπεριδοειδών έχει να μας μάθει πολλά ακόμα για τις χρήσεις τους σε φαγητά, γλυκά, ποτά, αιθέρια έλαια, μαγειρικά tips…

Πόσο να τα ξεζουμίσουμε πιά..!